มรดก

สมัยที่ยังเรียนอยู่ชั้นประถมปลาย วันหนึ่งย่าเรียกฉันไปหาแล้วก็ส่งเหรียญเงินเก่าๆ ให้เหรียญหนึ่ง ด้วยความเป็นเด็กฉันไม่ได้รู้สึกถึงคุณค่าของเหรียญนั้น และไม่ล่วงรู้เลยว่าเหรียญนั้นกำหนดชะตาชีวิตให้ฉันไว้แล้ว ฉันวิ่งเอาเหรียญกลับไปให้แม่ แล้วลืมเรื่องนี้ไปเลย

แม่เคยเอาออกมาให้ฉันดูตอนที่แม่เอาไปเลี่ยมทอง ตามความนิยมเมื่อซัก ๕๐ ปีมาแล้ว ทำให้เหรียญดูมีคุณค่าและมีราคาขึ้นอีกหน่อย กระนั้นก็ยังเรียกความสนใจของฉันไม่ได้อยู่ดี เหรียญจึงยังคงอยู่กับแม่ต่อไป

ฉันเติบโตขึ้นเรื่อยๆ และเรียนจบคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ขณะรอเรียกตัวจากทางราชการที่ฉันสอบบรรจุไว้ เพื่อนครุศาสตร์ เอกไทย ของฉัน คือ คุณพิศมรหรือเงาะ ซึ่งปัจจุบันเป็นนักธุรกิจหญิงผู้ประสบความสำเร็จในวงการวัสดุก่อสร้าง ได้ตามฉันให้มาสมัครเป็นครูสอนภาษาไทยที่โรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัย

ฉันจำได้ว่า ผู้บังคับการศาสตราจารย์ดร.กัลย์  อิศรเสนา ณ อยุธยา เป็นผู้สัมภาษณ์ฉันร่วมกับ ครูจิต  พึ่งประดิษฐ์ และครูถนอม  บัวทองศรี ในห้องทำงานผู้บังคับการซึ่งเป็นห้องเล็กๆ ชั้นล่างตึกกองบังคับการในสมัยนั้น ท่านผู้บังคับการถามฉันว่า จะเป็นครูที่นี่ไปถึงเมื่อไหร่ อย่างไม่ลังเลใจ ฉันตอบว่า เป็นตลอดไปค่ะ ฉันจำไม่ได้ว่าความคิดของฉันในเวลานั้น ฉันหมายถึง ตลอดไปจนเกษียณหรืออะไรกันแน่

สามเดือนแรกของการสอนที่วชิราวุธวิทยาลัย ทางราชการตามฉันไปเข้ารับราชการถึงสองครั้ง ฉันทำหนังสือขอบคุณและปฏิเสธไปอย่างสุภาพ  ฉันเข้าเป็นครูใหม่ของคณะเด็กสามหรือคณะสราญรมย์ ซึ่งเวลานั้นเพิ่งสร้างตึกคณะเสร็จไปปีสองปีเท่านั้น

ฉันรู้สึกได้ว่าฉันค้นพบที่ที่เหมาะสมสำหรับฉันแล้ว ไม่เพียงบรรยากาศและสิ่งแวดล้อม แต่ฉันได้รับความเมตตากรุณาจากคุณครูรุ่นพี่ป้าน้าอาของฉันทุกคน และฉันก็มีความสุขในการสอนศิษย์โตศิษย์เด็กของฉัน

เมื่อทุกอย่างเริ่มเข้าที่เข้าทาง ฉันก็ระลึกได้ว่าฉันมีสมบัติของตัวเองอยู่ชิ้นหนึ่งนั่นคือเหรียญเงินเลี่ยมทอง ฉันกลับไปบ้านและขอเหรียญของฉัน แม่ไปหยิบมาให้อย่างรวดเร็วราวกับเตรียมรอไว้แล้ว เป็นครั้งแรกที่ฉันได้พิจารณาเหรียญอย่างละเอียด

ไม่น่าเชื่อ! เหรียญที่อยู่ในความครอบครองของฉันคือ เหรียญที่ระลึกพิธีบรมราชาภิเษกพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้พระราชทานกำเนิดวชิราวุธวิทยาลัย ด้านหน้าเป็นตราวชิราวุธ อันเป็นเครื่องหมายประจำพระองค์และด้านหลังจารึกไว้ว่า

“ที่ระฦก ในการบรมราชาภิเษก ร.ศ. ๑๓๐ พุทธศักราช ๒๔๕๔”

พูดถึงเรื่องนี้แล้วฉันก็ขนลุกทุกครั้ง รู้สึกเหมือนถูกเลือกให้ไปทำภารกิจ เป็นการเลือกระยะยาวมาก ผ่านทางย่าที่ให้เหรียญนี้แก่ฉันตั้งแต่อยู่ประถมปลาย ฉันจำได้ว่าความอยากเป็นครูนั้นเกิดขึ้นตั้งแต่อยู่ประถมต้น และความรู้สึกนั้นไม่เคยเปลี่ยน จนบัดนี้ฉันได้เข้ามารับราชการสนองพระเดชพระคุณเป็นครูที่โรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัยแห่งนี้เป็นเวลาถึง ๓๖ ปีแล้ว

ฉันค้นพบต่อมาว่า สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติเป็น พระมหากษัตริย์รัชกาลที่ ๖ แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ โดยมีพิธีบรมราชาภิเษก ๒ ครั้ง ครั้งแรกเมื่อวันศุกร์ที่ ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๕๓  เรียกว่า “พระราชพิธีบรมราชาภิเษกเฉลิมพระราชมณเฑียร” ซึ่งเป็นพระราชพิธีตามโบราณราชประเพณีที่กระทำอย่างย่อเนื่องจากขณะนั้นประชาราษฎรทั้งประเทศยังคงโศกเศร้าจากการเสด็จสวรรคตของรัชกาลที่ ๕  

ภายหลังงานพระบรมศพ จึงโปรดเกล้าฯ ให้จัดครั้งที่สองขึ้นเมื่อวันเสาร์ที่ ๒ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๕๔ เรียกว่า “พระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภช” ซึ่งจัดเต็มพิธีตามโบราณราชประเพณี  มีการเสด็จพระราชดำเนินเลียบพระนครทั้งโดยสถลมารคและชลมารค  และทรงกรุณาโปรดเกล้าฯให้เชิญผู้แทนพระราชาธิบดีและประธานาธิบดีจากมิตรประเทศต่างๆ  มาร่วมในงานพระราชพิธีครั้งนี้กว่าสิบประเทศ  ซึ่งไม่เคยปรากฏมาก่อนในประวัติศาสตร์ไทย และเหรียญของฉันก็เป็นเหรียญที่ระลึกในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภชนี่เอง

ฉันสงสัยว่า ย่าของฉันได้เหรียญนี้มาได้อย่างไร เพราะอำเภอบ้านฉันเวลานี้ถ้าเดินทางจากกรุงเทพฯก็ใช้เวลาประมาณชั่วโมงครึ่งถึงสองชั่วโมง แต่ในเวลาร้อยปีที่แล้ว ก็คงเป็นหมู่บ้านเล็กๆ ที่มีประวัติจากวรรณกรรมเรื่องนิราศเมืองเพชรว่า สุนทรภู่เคยพายเรือผ่านแม่น้ำเพชรเพื่อไปยังจังหวัดเพชรบุรี และบ้านของฉันก็ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำนี้เอง

สุดปัญญาจะถามใครเพราะท่านที่เกี่ยวข้องก็ล้วนหาไม่เสียแล้ว จึงได้แต่นึกเดาเอา จากประวัติของบรรพบุรุษ นั่นคือ ทวดของฉันซึ่งเป็นพ่อของย่า ในเวลานั้นท่านมีฐานะเป็นผู้ใหญ่บ้าน เรียกกันว่า ท่านผู้ใหญ่รอด  ท่านคงจะได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับทางราชการและเหรียญที่ระลึกนี้ก็คงตกมาถึงท่านทางใดทางหนึ่ง

ขอแอบคิดนิดหนึ่งนะว่า เหรียญนี้คงเดินทางมารอให้ฉันเกิดมาและจับจองฉันไว้ให้เข้ามารับราชการสนองพระเดชพระคุณในโรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัยนี้ ฉันจึงรู้สึกมั่นคงจงรักนัก แม้เคยมีผู้เสนอให้ฉันไปเป็นหัวหน้าหน่วยงานในโรงเรียนนานาชาติด้วยเงินเดือนและความก้าวหน้าที่น่าสนใจมาก ฉันยังปฏิเสธโดยแทบไม่ต้องคิด

เหรียญนี้ยังมีภารกิจที่จะต้องเดินทางต่อไป 

ส่วนใครจะเป็นทายาท ฉันคงต้องเป็นผู้เลือก!!